Karmaşıklık Teorisi

Bu teori Stuart Kauffman tarafından ileri sürülmüştür. Bu teoriye göre, birçok küçük parçaya sahip organizmalar, aniden kendilerini düzenli bir hayata sokmuşlardır. Sistemin içindeki itici güçler, bu yapıların birinden diğerine geçmesini sağlamışlardır. Kauffman’a göre, Eski Dünya’ya ait, “kimyasal çorba” olarak nitelendirilen karışım, zamanla karmaşık metabolizma faaliyetlerine dönüşmüştür. Ayrıca gelişen organizma döllenmiş yumurta hâlindeyken, bu tek hücreden karaciğer hücreleri ve deri hücreleri gibi kompleks yapılar, organizmaların kendi kendilerini yönlendirmeleri sonucunda ortaya çıkmıştır.

Karmaşıklık Teorisi’nin Kritiği

Karmaşıklık Teorisi’nin başlangıcında, bilgisayar sistemlerini geliştirmek için teşkil edilen matematik önermeler yatar. Bu sebeple, teorinin savunucuları bunu gerçek hayata uygulamakta zorluk çekmişlerdir. Bilgisayar programlarına bağlı kalınarak yapılan açıklamalarda, teorinin önde gelenleri, bilgisayarın görevlerini biyolojik sistemlere benzetmektedirler. Kauffman, hücre mutasyonlarını, bilgisayar programlarındaki bazı değişikliklere benzetir ve şöyle der:

“Çoğu mutasyon, sistemin tabiatından dolayı değişime karşı koyar ve küçük değişimlerle sonuçlanır. Fakat bazı mutasyonlar ise, büyük çaplı değişimlere sebep olurlar. İstikrarlı sistemler, bu sebeple zamanla değişen şartlara uyum sağlar ve bu nedenle aniden değişime uğrayabilirler. Bu özelliklere organizmalarda rastlanmaktadır” ²³³.

Behe, bunu şöyle dile getirir:

“Karmaşıklık Teorisi’ni destekleyen hiç kimse, laboratu­varda çeşitli kimyevi maddeleri karıştırıp bir test tüpüne yerleştirmemiş ya da metabolizma faaliyetlerinin kendilerinden ortaya çıkıp çıkmadığını denememiştir. Zaten bu tür bir denemeyi yapmaya kalkışsalar bile, kendilerinden önce, hayatın başlangıcı konusunda araştırmalar yapan bilim adamlarının yaşadıkları başarısızlıklara uğrayacaklardır. Bunlar, kompleks karışımların, test tüpünün kenarlarında kötü kokulu atıklardan başka bir şey oluşturmadığını tecrübe etmişlerdir” ²³⁴.

Scientific American dergisi, seneler boyunca bu teori hakkında Kauffman’ın da kaleme aldığı birçok makale yayınlamıştır. Fakat Haziran 1995 tarihli sayısının kapağında “Karmaşıklık Teorisi Sahte mi?” diye sormaktadır. Bu sayının içinde yer alan “Karmaşadan Şaşkınlığa” başlıklı yazıda şu noktalara dikkat çekilmektedir:

“Yapay hayat, Karmaşıklık Teorisi kapsamında yürütülen alt çalışmalardan biridir. Bir bakış açısına göre bu, ‘gerçek olmayan bilim’dir. Fakat bilgisayar grafikleriyle çalışmalar hayranlık vermektedir.

Karmaşıklık Teorisi matematik bilimine katkıda bulunabilir ve biyokimya dalında da tavsiyeleri olabilir; fakat hayatın temelini teşkil eden biyokimyasal sistemleri açıklaması mümkün değildir”²³⁵.

 

Prof.Dr.Adem Tatlı

_{233. Kauffman, S. A. Antichoas and Adaptation. Scientific American, Ağustos, 1991, s.82.
234.  Behe, a.g.e.s.193.
235.  Behe, a.g.e.s. 194.}

Önceki Başlık: Ortak Yaşam Teorisi (Mitokondri Teorisi)

Sonraki Başlık: Akıllı Tasarım Teorisi