Cevap: 

Değerli Kardeşimiz
 

Tabiat denilen şey genel itibari ile dört büyük unsurdan müteşekkildir. Bunlar toprak, hava, su ve ateştir. Hayatın oluşmasında ve devam etmesinde bu dört unsur çok gerekli oldukları için tabiat denildiğinde genelde bu dört unsur akla gelir ve bu dört unsur üzerinden bahsedilir.

Tohum ile toprak arasında sebep sonuç açısından sıkı bir bağ sıkı bir ilişki bulunuyor. Bu bağ ve ilişki yüzündendir ki determinist felsefe tohumun uyanmasını ve filiz vermesini topraktan biliyor. Üstad Hazretleri de doğal olarak bu önermenin yanlışlığını ortaya koymak için toprağın acizliğini yani toprağın  ilim, irade ve kudret gibi sıfatlardan yoksun olduğunu öne sürüyor.

Hatta öyle ki tohumun teşekkül etmesinde toprak tek sebep değildir güneş, hava, su unsurları da bu süreçte istihdam edilmekteler. Öyle ise bir bitkinin tohum içinden çıkıp büyümesi için bütün kainatın kolektif bir şekilde işlemesi ve uyum içinde çalışması gerekiyor. Hal böyle iken şuursuz, akılsız ve  kör unsurların bu muazzam işleri çekip çevirmesi ve bitkiyi yaratması mümkün değildir. Toprak burada sadece konu mankenidir aynı ölçü diğer unsurlar açısından da  geçerlidir.

Selam ve dua ile...

Sorularla Risale Editör

 

Paylaşma linkleri