Cevap: 

Değerli Kardeşimiz
 

Ayetin meali: 
 
"Bir zamanlar Rabb'in meleklere: "Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım." demişti. (Melekler): "A!.. Orada bozgunculuk yapacak ve kan dökecek birisini mi yaratacaksın? Oysa biz seni överek tesbih ediyor ve seni takdis ediyoruz." dediler. (Rabb'in): "Ben sizin bilmediklerinizi bilirim." (Bakara Suresi 30)
 
- Ayette söz konusu edilen “halife” den maksat Hz. Adem mi, yoksa bütün insanlar mı olduğu konusunda görüş ayrılığı vardır. Alimlerin büyük çoğunluğuna göre, burada söz konusu edilen “halife” den maksat Hz. Adem'dir. Ancak önemli bir kısım tefsircilere göre bundan maksat insanlık neslidir. (bk. İbn Kesir, ilgili ayetin tefsiri)
 
Nitekim, bütün insanlara hitabeden: “Sizi dünyada halifeler yapmış olan O’dur.”(Enam, 6/165), “O nesneler/putlar mı üstün yoksa, çaresiz kalıp kendisine yalvaran insanın duasını kabul edip sıkıntısını gideren ve sizi dünyada halifeler yapan Allah mı?”(Neml, 27/62) mealindeki ayetlerde de bu insanlık hilafetinden söz edilmektedir.
 
- Diğer taraftan “Bir vakit Rabbin, meleklere “Ben topraktan bir beşer yaratacağım." (Sad, 38/71) mealindeki ayetin açık ifadesi, Adem aleyhisselamın yaratıldığını haber vermektedir. 
 
O halde, Ayette “Ben bir halife yaratacağım” demek yerine “halife kılacağım” denilmesi, melekleri tereddüt ve şüpheye sevkeden durumun insanın yaratılışı değil, halife kılınması ve arzın imareti için tahsisi olduğuna işarettir. Çünkü vücut bütünüyle hayırdır ve yaratmak Allah’ın zatî fiilidir, ondan sual sorulmaz.
 
Ayette geçen Ceale’nin kelimesinin yaratmak anlamına geldiğini gösteren bazı ayetler:
 
Sizi tek bir nefisten yarattı, sonra ondan kendi eşini var etti (ceale) ve sizin için davarlardan sekiz çift indirdi… (Zümer Suresi, 6)
 
De ki: “Sizi inşa eden (yaratan), size kulak, gözler ve gönüller veren (ceale) O’dur. Ne az şükrediyorsunuz?” (Mülk Suresi, 23)
 
“Ve Ay’ı bunlar içinde bir nur kılmış, Güneş’i de (aydınlatıcı ve yakıcı) bir kandil yapmıştır. (ceale)” (Nuh Suresi, 16)
 
“Allah, yeri sizin için bir yaygı kıldı. (ceale)” (Nuh Suresi, 19)
 
Bu ayetlerde de görüldüğü gibi, “ceale” kelimesi Kuran’da çok çeşitli anlamlarda kullanılmıştır. 
 
Ayrıca Hz. Adem (as)'in topraktan yaratıldığını bildiren pek çok ayet vardır. "Allah sizi (Hz. Adem'i) bir topraktan, sonra bir meniden (Hz. Adem'in neslini) yarattı." (Fatır, 11). 
 
Şu Ayet-i Kerimelerde de insanın topraktan yaratıldığı belirtilir: 3/59; 18/37; 22/5; 35/11; 40/67; 30/20.

İlave bilgi için tıklayınız

Selam ve Dua ile..

 

Paylaşma linkleri